دریافت خبرنامه و ویژه نامه
میزکار کاربران
بهترین تصمیم، تصمیمی است که هماهنگ با شرایط، گرفته شود. - وروم

بیمه حمل و نقل کالا پوششی است که بیمه گر در  مقابل دریافت حق بیمه متناسب با پوشش بیمه ای از بیمه گذار، تعھد می کند که چنانچه کالای مورد بیمه در جریان حمل و جابجایی ازمبدأ به مقصد مندرج در بیمه نامه و به علت وقوع یکی از خطرات مندرج در بیمه نامه تلف و یا دچار خسارت شد و یا بیمه گذار براساس قوانین و مقررات بین المللی متحمل پرداخت ھزینه ھایی گردید، زیان وارد به کالا را جبران کرده و ھزینه ھا را ھم بپردازد.

 

البته علاوه بر پوشش ھای گفته شده، دربعضی از موارد زیان وخسارات وارد به اشخاص ثالث ھم تحت پوشش این بیمه نامه ھا قرار می گیرد.

حمل و نقل و جابجایی کالا ممکن است توسط وسایل حمل و نقل مختلف مانند کشتی، ھواپیما، کامیون و قطار انجام پذیرد. به ھمین دلیل در این سرفصل بیمه حمل و نقل کالا را به سه بخش عمده و اساسی به شرح زیر تقسیم می کنیم :

بیمه حمل و نقل دریائی

بیمه حمل و نقل زمینی

بیمه حمل و نقل ھوایی 

 

در بسیاری از مواقع اجازه استفاده از وسایل مختلف حمل کالا در بیمه نامه داده می شود و در نتیجه کالا با کشتی، کامیون و قطار و احتمالا با ھواپیما حمل می شود و به ھمین دلیل این گونه بیمه نامه ھا مورد تقاضای متصدیان حمل ونقل است که، آزادی عمل بیشتری را در اختیار آنھا قرار می دھد. بنابراین چنانچه کالا تمام مسیر حمل را با یک وسیله نقلیه طی کند، بارنامه مربوط به آن وسیله حمل صادر می شود و در نتیجه بیمه نامه ھم بر ھمان اساس صادرمی گردد.

 

بیمه باربری دریایی

قرارداد بیمه باربری دریایی، قراردادی است که براساس آن بیمه گر تعھد می کند که خسارات وارد به کالای مورد بیمه را که در جریان حمل بر اثر حوادث دریا حادث شده باشد با توجه به شرایط و استثنائات بیمه نامه جبران کند. باید به این واقعیت توجه کرد که تعھد بیمه گر در جبران خسارت وارد صرفاً مربوط به مواردی است که تلف کالا و یا خسارت ناشی از خطرات دریا و یا حوادث وسیله نقلیه باشد. در ایران شرکتھای بیمه به طور معمول ، بیمه نامه ھای باربری دریایی خود را براساس شرایط بیمه نامه ھای انستیتوی بیمه گران لندن صادرمی کنند، یعنی این که صنعت بیمه کشور پذیرای اصول و مقررات یکنواخت بازارھای بیمه جھانی شده است تا داد و ستد اتکایی ھم دراین زمینه تسھیل شده باشد.

 

نگاھی به حجم واردات و صادرات کالا چه قبل و چه بعد از انقلاب گویای فعالیتھای اقتصادی کشور است واھمیت استراتژیک بیمه نامه حمل و نقل دریایی، زمینی و ھوایی را نشان می دھد. کالای خریداری شده بدون در نظر گرفتن نحوه خرید آن به وسیله خریدار و یا فروشنده بیمه می شود. در بیمه نامه باربری دریایی،  بیمه گر تعھدات خود را در قبال بیمه گذار به روشنی در بیمه نامه تصریح و استثنائات را مشخص می کند. به منظور ارائه یک تقسیم بندی مفید و ساده، بیمه نامه ھای باربری را برحسب نوع بیمه نامه و نوع کالای مورد حمل می توان به چھار گروه اصلی و اساسی تقسیم کرد که به اختصار به شرح آنھا می پردازیم . قبل از ورود به بحث درباره انواع بیمه نامه ھای باربری، لازم است این مسئله توضیح داده شود که بیمه بدنه کشتی، خسارت ھمگانی، ھزینه ھای نجات، عدم تحویل کالا و خطر جنگ در طبقه بندی بیمه ھای دریایی قرارمی گیرند.

 

بیمه نامه از بین رفتن تمامی کالا

براساس شرایط این بیمه نامه ، بیمه گر زمانی اقدام به جبران خسارت بیمه گذار می کند که تمامی کالا و محموله درجریان حمل و به علت یکی از خطرات دریا، از بین رفته و یا از حیز انتفاع افتاده باشد و به ھمین دلیل اگر بخش عمده کالا از بین رفته و صرفاً اندکی ازآن باقی بماند، بیمه گرتعھدی درجبران خسارت کالا نخواھد داشت .این نوع پوشش بیمه ای دارای کاربرد زیادی نیست و فقط برای بیمه کردن کالاھای مخصوصی ازقبیل سیمان، نفت و غلات مورداستفاده قرار می گرفت و به نام بیمه تشریفاتی و در برھه ای از زمان به نام بیمه گمرکی شھرت داشت، زیرا براساس مصوبات ھیئت وزیران، کالای صادراتی می بایست تحت پوشش بیمه ای قرارگیرد و چون عرف بر این است که خریدار پوشش بیمه ای مورد نیاز خود را که متناسب با کالاست نزد بیمه گر کشور خود تھیه کند این نوع پوشش بیمه ای صرفاً به صورت تشریفاتی و جھت ترخیص کالا برای عملیات صادرات مورد استفاده قرار می گرفت.

 

بیمه نامه اف .پی .ا.( ١۴ ) F.P.A

قبل از بحث درباره شرایط سه گانه بیمه ھای حمل و نقل که به بحث درباره آنھا خواھیم پرداخت، باید به این نکته بسیار مھم اشاره کنیم که در صورت استفاده بیمه گذار از ھریک از شرایط سه گانه، پوشش بیمه ای محدود به خطرھای مذکور در بیمه نامه ھا نخواھد بود، بلکه بیمه گر و بیمه گذار با توافق قبلی و یا درج در شرایط خصوصی بیمه نامه، قادرند که تعھدات خود را تعدیل (کاھش، یا اضافه ) کنند. مثلا در بیمه نامه ھای دبلیو.ا. (15) (W.A) می توان خسارات ناشی از شکست، ریزش، چنگگ، نشت را ھم اضافه کرد و یا با پرداخت حق بیمه اضافی فرانشیز خسارت جزئی را از بیمه نامه حذف کرد. اصطلاح اف .پی .ا. حروف اختصاری عبارت  Free From particular Average است به این معنا ومفھوم که بیمه گر خسارات در تعھد خود را بدون پرداخت خسارت خصوصی و یا خاص می پردازد. دراین نوع پوشش بیمه ای، تعھدات بیمه گر از زمان خروج کالا از انبار و یا اسکله محل بارگیری کالا که دربیمه نامه به آن اشاره شده است آغاز می شود و تا زمان تخلیه کالا در بندر مقصد و یا انبار بیمه گذار ادامه خواھد داشت. در این پوشش بیمه ای، بیمه گر متعھد پرداخت خسارات خصوصی (خسارت جزء) نیست مگراین که این گونه خسارات ناشی از حادثه وسیله نقلیه، یعنی آتش گرفتن، غرق شدن، تصادم و یا به گل نشستن شناور باشد.

 

خساراتی که در بیمه نامه اف .پی .ا. مورد تعھد بیمه گر است

در این پوشش بیمه ای، بیمه گر متعھد پرداخت خساراتی به شرح زیر است. از بین رفتن کلی کالای مورد بیمه  (واقعی و فرضی ) به طوری که بیمه گذار از دریافت کالای خود محروم بماند، که این خسارت می تواند ناشی از حادثه وسیله نقلیه و یا شناور باشد. از بین رفتن و تلف بخش معینی از کالا، در صورتی که مورد بیمه از چندین قسمت مختلف ترکیب شده باشد و تمامی یک بخش و یا قسمتی از آن از بین برود، بدون درنظر گرفتن این که برای آن قسمت خسارت دیده سرمایه بیمه ای معین منظور شده و یا نشده باشد. از بین رفتن یک صندوق، پالت و یا نگله در طول زمان بارگیری، تخلیه و یا انتقال محموله از شناوری به شناور( ١۶ ) دیگر.پرداخت خسارات مستقیم ایجاد شده ناشی از زیان ھمگانی (تفدیه زیان ھمگانی) پرداخت تعھدات ایجاد شده ناشی از زیان ھمگانی. کلیه ھزینه ھای مربوط به نجات کالا ھزینه ھای خاص، چنانچه پرداخت این ھزینه ھا به موجب بیمه نامه قابل پرداخت بوده و در تعھد بیمه گر باشد. پرداخت ھزینه ھایی که برای جلوگیری از خسارت و یا توسعه خسارت انجام می شود. کلیه خسارات ناشی از زیان اختصاصی به علت غرق، آتش سوزی، به گل نشستن، انفجار، تصادم شناور با اسکله، صخره، قطعات شناور یخ و یا تخلیه اضطراری کالا که در نتیجه یکی از خطرات مذکوردر این بند و در بندر پناه ( ١٧ ) ( بندر بین راه ) انجام شده باشد.

 

خسارات خارج از تعھد بیمه گر در بیمه نامه ; شرایط اف .پی .ا.

دربیمه نامه اف .پی .ا. خسارات زیر خارج از تعھد بیمه گراست و استثنأ شده است. خسارات جزئی ( زیان اختصاصی ) به جز مواردی که در بالا ذکر شد. کسر و یا عدم تحویل بخشی از یک پالت، صندوق، بسته یا نگله. خسارات ناشی از تأخیر در تحویل کالای مورد بیمه، ھر چند تأخیر به علت یکی از خطرات  مورد تعھد بیمه گر صورت گرفته باشد. عیب ذاتی کالای مورد بیمه، مانند کسر وزن در حد متعارف که ارتباط با حادثه ندارد. خسارات عادی و متعارف ناشی از ریزش عادی، نشت و سرخالی شدن مایعات. خسارات ناشی از عمل جانوران موذی از قبیل موش، حشرات و مانند آن خسارات ناشی از آب شیرین خساراتی که کالا. خساراتی که مستقیماً براثر جنگ، اعتصاب، شورش و اغتشاشات داخلی به وجود آمده باشد.

 

بیمه نامه ھای باربری با شرایط دبلیو.ا

در بیمه نامه ھایی که با شرایط دبلیو.ا. صادر می شود، بیمه گر علاوه بر پرداخت خسارات عمومی، تعھد پرداخت خسارات جزئی (خسارتھای خصوصی ) را ھم دارد. باید به این نکته اشاره شود که پرداخت خسارت در این نوع پوشش بیمه ای منوط به این امر است که میزان و مبلغ خسارت بیشتر ازدرصد فرانشیز ذکر شده در بیمه نامه باشد. در این نوع پوشش بیمه ای، معمولا خسارات شکست و ریزش بیمه نیست؛ مگر این که بیمه گذار، با پرداخت حق بیمه اضافی این خطرات را بیمه کند. برای توضیح اضافه می شود که خسارت جزئی به آن دسته از خساراتی اطلاق می گردد که می تواند باعث ازبین رفتن یک پالت، نگله یا بسته ای از کل محموله و یا بخشی از یک پالت بسته و یا نگله باشد.

 

خساراتی که در بیمه نامه دبلیو.ا.(.W.A). مورد تعھد بیمه گر است  

در این نوع پوشش بیمه ای، بیمه گر مسئول و متعھد جبران خسارتھای زیر است:

از بین رفتن کامل مورد بیمه به علت حوادث مشمول بیمه (واقعی وفرضی )

از بین رفتن یک پالت، صندوق، بسته و یا نگله که جزئی از یک محموله است و خسارت در اثنای بارگیری، تخلیه و یا ترانشیپمنت واقع شده باشد.

از بین رفتن بخشی از یک محموله در زمانی که کالا به قسمتھای متفاوت تقسیم شده و کار حمل ونقل آن در دفعات مکرر انجام می شود. سھم ھزینه ھا و تعھدات ایجاد شده ناشی از خسارت ھمگانی .

خسارات مستقیم وارد به کالای موردبیمه که ناشی از بروزحادثه ھمگانی باشد.

 

ھزینه ھای نجات کالا

ھزینه ھای خاص از قبیل ھزینه ھای تخلیه، بارگیری، انبارداری و حمل مجدد کالای مورد بیمه از بندر پناه به مقصد مندرج در بیمه نامه و ھزینه ھایی که برای جلوگیری از خسارت و یا جلوگیری از توسعه خسارت صرف (١٨) می شود. زیان اختصاصی پس از کسر فرانشیز توافق شده در بیمه نامه مشروط بر این که در حد فرانشیز مقرردر بیمه نامه باشد. در صورتی که شناوری که کالا را حمل می کند غرق شده، به گل نشسته و یا دچارحریق شود و یا خسارت وارد بر اثر آتش سوزی، انفجار، تصادم، یا برخورد کشتی با وسیله نقلیه دیگری و یا ھر شیئی ثابت و یا متحرکی مانند کوھ ھای شناور یخی باشد و یا کشتی در بندر پناه خاتمه سفر را اعلام و کالا را تخلیه کند، بیمه گر خسارت وارد را بدون کسر فرانشیز پرداخت خواھد کرد.

 

خسارات خارج از تعھد بیمه گر در بیمه نامه با شرایط دبلیو.ا.

در بیمه نامه باربری دبلیو.ا. خسارات زیر جزء تعھدات بیمه گر نخواھد بود:

خسارات ناشی از تقصیر، اقدامات عمدی و اعمال خلاف بیمه گذار

عدم تحویل و یا کسری کالای مورد بیمه

خسارات ناشی از تأخیر در حمل و عدم تحویل کالای مورد بیمه ولو این که به علت یکی ازحوادث و خطرات مشمول و مورد تعھد بیمه گر پدید آمده باشد.

خسارات ناشی از عیب ذاتی و یا کیفیت خاص مورد بیمه .

خسارات متعارف و معمول ناشی از ریزش، نشت، سرخالی شدن مایعات و یا تبخیر و مانند آن .

خسارات ناشی از عمل جانوران موذی از قبیل موش و یا حشرات .

خسارات ناشی از آب شیرین .

خساراتی که مستقیماً دراثر جنگ، شورش، اعتصاب و اغتشاشات داخلی پدید آمده باشد.

خساراتی که به علت صفافی نامناسب کالا در انبار کشتی پدید آید و یا خسارات ناشی از دزدی، دله دزدی و شکست .

 

خساراتی که دربیمه نامه تمام خطر تحت پوشش بیمه گراست  All Risk

اصولا پوششھای جامع و کامل در کلیه رشته ھای بیمه ای مورد تقاضای بیمه گذاران ھر بازار بیمه است، زیرا اعتبار دھندگان و یا صاحبان کالا برای حفظ منافع و سرمایه ھای خود نیاز به تأمین و پوششھای بیمه ای کامل دارند و به این لحاظ این گونه بیمه نامه امروزه جای مناسب خود را در بازار ایران و سایر کشورھای جھان باز کرده است. قبل از یکنواخت کردن شرایط بیمه نامه ھای تمام خطر بیمه گران بازارھای مختلف و حتی در یک بازار، این پوشش را با متون متفاوت در اختیار بیمه گذاران خود قرارمی دادند، اما بعلت بروز مشکلات بسیار و اختلافات زیاد بین بیمه گران و بیمه گذاران در تعبیر و تفسیرشرایط ارائه شده، ایجاد ھماھنگی و یکنواختی در تدوین شرایط این بیمه نامه ھا ضروری به نظرمی رسید و به ھمین جھت انستیتوی بیمه گران لندن شرایط این بیمه نامه ھا را به صورت یکنواخت تدوین کرد و اینک مورد استفاده کلیه بازارھای جھان از جمله ایران است. در بیمه نامه ھای تمام خطر،  بیمه گر خسارات وارد به کالا را از زمان خروج آن از انبار فروشنده یا ازبندر مذکور در بیمه نامه تا زمان تخلیه کالا در بندر مقصد و یا تحویل آن به بیمه گذار جبران خواھد کرد. خسارات جزئی پرداختی در این پوشش بیمه ای بدون کسر فرانشیز تسویه خواھد شد.

 

خساراتی که در بیمه نامه تمام خطر مورد تعھد بیمه گر است

از بین رفتن کامل مورد بیمه به علت حوادث مشمول بیمه (واقعی و فرضی )

از بین رفتن بخشی از یک محموله چنانچه کالا به بخشھا و یا قسمتھای مختلف تقسیم شده و حمل آن به دفعات از طرف بیمه گر مجاز شناخته شده باشد.

خسارت ناشی از بارگیری، تخلیه و جابجایی از شناوری به شناور دیگر چنانچه منجر به از بین رفتن ھر پالت، نگله و یا صندوق گردد.

 

خسارات مستقیم (تفدیه) ناشی از زیان ھمگانی

سھم ھزینه ھا و تعھدات ایجاد شده ناشی از خسارت ھمگانی ھزینه ھای نجات کالا.

ھزینه ھای خاص، از قبیل ھزینه ھای بارگیری، تخلیه، انبارداری و حمل مجدد کالای مورد بیمه ازبندر پناه به مقصد.

پرداخت خسارات جزء ( زیان اختصاصی ) بدون کسر فرانشیز.

پرداخت خسارات خطرات اضافی دیگر از قبیل، دزدی، دله دزدی و عدم تحویل، آب شیرین، اکسیداسیون، نشت، زنگ زدگی، ریزش و سرخالی شدن مایعات، له شدن، شکست، خم شدن، خراش برداشتن، لک شدن و خسارات ناشی از رطوبت، حرارت و مجاورت با کالای دیگر (بو گرفتن و آلوده شدن )

 

خسارات خارج از تعھد بیمه نامه با شرایط تمام خطر

در بیمه نامه باربری با شرایط تمام خطر، خسارات زیر شامل تعھدات بیمه گر نخواھد بود.

خسارات ناشی از سوء نیت و اقدامات عمدی بیمه گذار و یا نمایندگان او.

خسارات ناشی از تأخیر در حمل و عدم تحویل کالای مورد بیمه ولو این که به علت یکی ازحوادث و خطرات مشمول و مورد تعھد بیمه گر پدید آمده باشد.

خسارات ناشی از عیب ذاتی و یا کیفیت خاص مورد بیمه .

خسارات ناشی از عمل جانوران موذی از قبیل موش و حشرات .

خسارات عادی از قبیل، تبخیر یا کسری مایعات که به علت حادثه پدید نیامده باشد.

خسارات ناشی از جنگ، شورش، آشوب و بلوا.

 

نرخ بیمه نامه ھای باربری در شرایط سه گانه

شورای عالی بیمه براساس آیین نامه شماره ٨ مصوب 1352/6/30 نرخ بیمه نامه ھای باربری را به شرح زیر تعیین کرده است .

نرخ بیمه نامه با شرایط اف .پی .ا. به انضمام خطر عدم تحویل 3/5 در هزار و بدون عدم تحویل ٣در ھزار تصویب شده که این نوع نرخ گذاری براساس پوشش بیمه ای است و توجھی به نوع کم خطر و یاپرخطر بودن کالا ندارد. در سال ١٣۵٨ نرخھای فوق ١۵ % کاھش یافت.

نرخ بیمه نامه دبلیو.ا. به انضمام خطرھای عدم تحویل، دزدی، قلاب زدگی، آبدیدگی، روغن زدگی، شکست و ریزش برحسب نوع کالا به تفکیک معین و مشخص شده است که حداقل نرخ برای کالای کم خطر و حداکثر برای کالای پرخطر در نظر گرفته شده است .

نرخ بیمه نامه تمام خطر ھمان نرخھای مصوب برای ھر نوع کالا در پوشش دبلیو.ا. به اضافه ٢٠ %است .

 

اعتبار پوشش بیمه ای

لازم به توضیح است که اعتبار بیمه نامه ھای باربری در ھر سه نوع  پیش گفته براساس شرایط بیمه نامه ھای اف .پی .آ.، دبلیو.ا. و تمام خطر انستیتوی بیمه گران لندن از زمان بارگیری کالای مورد بیمه در وسیله حمل شروع و در تمام مدت حمل عادی و تا ھنگام تخلیه آن در انبار بیمه گذار واقع در مقصد مندرج در بیمه نامه و یا تحویل کالا به بیمه گذار و یا انقضای مدت ۶٠ روز از تخلیه کالا در بندر مقصد ادامه خواھد داشت. اما مدت زمان اعتبار این بیمه نامه ھا پس از تخلیه کالا از کشتیھای اقیانوس پیما براساس عرف و مقررات متداول در ایران ۴۵ روز است که براساس درخواست بیمه گذار و با صدورالحاقیه تمدید می شود.

 

پوشش خطر جنگ

در تمامی قوانین و مقررات بیمه ای کشورھا به صراحت بیان شده است که جبران خسارات ناشی ازجنگ خارج از شمول تعھدات بیمه گر است، مگر این که بین بیمه گر و بیمه گذار، برخلاف آن توافقی به عمل آمده باشد. استثنای خطر جنگ و عدم تعھد بیمه گر در جبران خسارات وارد دارای سوابق طولانی است. در زمان جنگ بین الملل اول، خسارات وارد به شناورھا و محمولات آنھا که به علت جنگ و یا ناوگانھای متخاصم و یا مین گذاری دریاھا ایجاد شده بود باعث شد که بیمه گران خسارات زیادی رامتحمل شوند و در نتیجه دولتھای اروپا ناگزیر در امر بیمه باربری زمان جنگ مداخله کردند و ضمن حمایت از ناوگانھای تجاری به وسیله ناوگان جنگی، عھده دار ارائه پوشش جنگ ھم شدند.

به این ترتیب چنانچه در ھریک از انواع بیمه، نامی از خطر جنگ برده نشود و در زمینه جبران خسارات وارده توافقی بین دو طرف قرارداد (بیمه گر و بیمه گذار) صورت نپذیرفته باشد، خساراتی که منشاء و عامل آن جنگ و یا شورش و آشوب و بلوا باشد در تعھد بیمه گر نخواھد بود.

 

خطرات تحت پوشش شرایط جنگ

مھمترین خطراتی که بیمه گر در رابطه با خطر جنگ پوشش می دھد به طور خلاصه عبارت است از - بازداشت محموله، معطل کردن و یا تصرف کالا و کلیه زیانھای دیگری که ناشی از این گونه عملیات باشد.

ھرگونه خسارتی که از عملیات جنگ و یا شبه جنگی پدید آمده باشد.

خسارات ناشی از جنگھای داخلی، انقلاب، شورشھا و دزدی دریایی.

جنگ، جنگ داخلی، انقلاب، شورش، قیام یا زد و خوردھای ناشی از آنھا یا ھرنوع عمل خصمانه ای که به وسیله یا علیه یک قدرت متحارب دیگر صورت پذیرد

خسارات ناشی از مین ھا، اژدرھا، بمبھا و یا سایر سلاحھای جنگی متروکه

زیان ھمگانی و ھزینه ھای نجات مربوط به پیشگیری از خسارت یا برای جلوگیری از خسارت خطرھای مورد بیمه فوق که براساس قوانین حمل و یا عرف و قوانین حاکم تعدیل و تعیین شده باشد.

 

استثنائات

بیمه گر زمان ارائه پوشش جنگ متعھد جبران خسارات زیر نیست:

از بین رفتن، تلف و خسارت و یا ھزینه ھای ناشی از عمل نادرست و یا عمدی بیمه گذار

نشت عادی، کم شدن وزن و یا فرسودگی عادی مورد بیمه.

خسارات وارد قبل از بارگیری کالا در کشتی اقیانوس پیما و یا شناور خساراتی که بعد از گذشت ١۵ روز از نیمه شب روز ورود  کشتی اقیانوس پیما به بندر بین راه و یا بندر ترانزیت ایجاد شده باشد.

از بین رفتن، آسیب دیدگی یا ھزینه ناشی از عیب ذاتی کالا خسارات ناشی از تلف و یا آسیب دیدگی کالا یا ھزینه ھای ناشی از اعسار یا قصور در انجام تعھدات مالی مالکین کشتی، اجاره کنندگان، متصدیان و یا مدیران.

ھزینه ھای نجات کالای مورد بیمه که غرق شده و براساس قوانین خسارت ھمگانی باید پرداخت شود و بیمه گر طبق قوانین یورک - آنتورپ تعھدات خود را می پردازد، مشروط بر این که اینتعھدات مغایرتی با شرایط بیمه نامه جنگی و قوانین حمل و نقل نداشته باشد.

خسارات ناشی از اقدامات و یا عملیات افرادی که برای کسب قدرت و یا براندازی حکومتی اقدام می کنند.

 

نرخ پوشش جنگ

اصولا خطر جنگ در بیمه باربری کالا جزء استثنائاتی است که چنانچه شرط خلاف آن مورد موافقت بیمه گر قرار گرفته باشد، با دریافت حق بیمه اضافی مربوط به جنگ آن را پوشش می دھد. نرخ پوشش جنگی، توسط کمیته نرخ گذاری خطر جنگی لندن ( ٢٠ ) ھم در مورد بدنه و ھم در مورد کالا تعیین و اعلام می شود که نوسان این نرخ معمولا بستگی به شدت درگیری در مناطق جنگی و تعداد ھدفھایی دارد که توسط نیروھای متخاصم مورد اصابت قرار گرفته است.

 

خسارت ھمگانی

خسارت یا زیان ھمگانی اختصاص به حمل و جابجایی کالا از طریق دریا دارد. خسارت ھمگانی به آن دسته از خساراتی گفته می شود که ناخدای کشتی طبق اختیاراتی که به او تفویض شده است به منظورنجات کالا و کشتی و یا ھردوی آنھا قسمتی از کالا و یا ابزار و ادوات و متعلقات کشتی را به دریا می ریزد. در این حالت خسارات وارد نه تنھا برعھده صاحبان کالایی که کالایشان به دریا ریخته شده و یا مالک کشتی است، بلکه خسارت بین کلیه افرادی که به نحوی در آن سفر دریایی ذینفع ھستند تقسیم می شود و ھر یک باید به تناسب ارزش کالا و یا کشتی، خود سھمی از خسارت را پرداخت نمایند.

 

تاریخچه پیدایش خسارت ھمگانی روشن نیست ولی ھمگان براین عقیده اند که دریانوردان اولیه با این گونه خسارتھا آشنایی داشته اند، زیرا ازھمان ابتدا صاحبان کالا به این نتیجه رسیده بودند که برای پیشگیری از خطرات دریا، باید با ھماھنگی کامل انجام وظیفه کنند و لذا به ھمین منظور به ناخدایان کشتیھای تجاری اختیار داده شده بود که درزمان بروزخطر و حادثه اقدامات لازم را برای نجات کشتی وکالا انجام دھند، ولو اینکه منجر به فدا کردن بخشی از محموله کشتی شود.

 

اولین بار این رسم در جزیره رودس به صورت قانون پذیرفته شد. این قانون مقرر می داشت که اگرناخدای کشتی برای سبک کردن آن کالایی را به دریا بریزد آنچه برای حفظ کالای ھمه فدا شده باید ازطرف کلیه صاحبان کالا جبران شود.

 

مصادیق خسارت ھمگانی

می توان چنین نتیجه گرفت که خسارات ھمگانی شامل پرداخت ھزینه ھا و فدا کردن کالا به شرح زیرخواھد بود:

خساراتی که به ماشین آلات و یا قطعات مکانیکی برای نجات عمومی و براثر فدا کردن به کشتی ایجاد شده باشد.

سبک کردن کالای رو و زیر عرشه کشتی به منظور نجات کشتی و کالا.

خسارات ناشی از کاربرد وسایل آتش نشانی از قبیل آب و پودر کف .

تخلیه و بارگیری کالای مورد بیمه در بندر پناه و یا در مواقعی که کشتی به گل نشسته است .

ھزینه ھایی که برای شناور ساختن کشتی به گل نشسته صرف شده است .

ھزینه ھایی که برای ورود کشتی به بندر پناه برای انجام تعمیرات مورد نیاز پرداخت می شود.

ھزینه ھای تخلیه و بارگیری کالا در بندر پناه .

 

ھزینه ھای نجات

ھزینه ھای نجات ھزینه ھایی است که به منظور نجات کشتی و محمولات آن از حادثه، در حالی که خطر و عواقب ناشی از آن منافع موجود در آن سفر دریایی را مورد تھدید قرار داده است به مصرف می رسد و معمولا به حساب زیان ھمگانی منظور خواھد شد.

چنانچه مالکین کشتی و یا صاحبان کالا ازپرداخت ھزینه ھای نجات سرباز زنند نجات دھنده حق توقیف کشتی و کالا را دارد. در تعیین ھزینه ھای نجات، معمولا دادگاه و یا داوران منتخب با درنظرگرفتن دشواری عملیات نجات و خطراتی که نجات دھندگان را تھدید می کرده میزان ھزنیه نجات را تعیین می کنند. عوامل زیر از جمله مسائلی است که درتعیین ھزینه نجات نقش عمده و اساسی دارد.

تعداد افرادی که کارنجات را انجام داده اند. انرژی و مھارتھایی که در نجات کشتی و کالا مورد استفاده قرار گرفته است. ارزش دستگاھھا و تجھیزاتی که برای نجات کشتی و کالای آن مورد استفاده قرار گرفته و میزان خطری که این دستگاھھا در معرض آن قرار داشته است. ارزش کالای نجات داده شده توسط گروه نجات (ارزش کالا، کشتی، سوخت، کرایه ارزیابی خطری که نجات دھندگان، کالا و کشتی را ازآن نجات داده اند.

 

عدم تحویل کالا

اصولا عدم تحویل به وضعیتی گفته می شود که کالای مورد بیمه یا یک قسمت از آن در جریان حمل و به دلیل نامعلومی مفقود شده باشد و بیمه گذار از دریافت کالای خود محروم شود. به ھمین دلیل چنانچه عدم تحویل کالا مشخص باشد مثلا کالا غرق شده و یا به سرقت رفته باشد، این خسارت به عنوان عدم تحویل تلقی نمی شود و بیمه گذار می تواند خسارت وارد را تحت عنوان خطری که واقع شده و معین و مشخص ھم ھست مطالبه کند این نکته قابل ذکر است که چنانچه کالای تحویل شده به بیمه گذار از نقطه نظر تعداد بسته ھا منطبق با بارنامه باشد، اما کم و کسری در محتویات آن مشاھده شود این کسری کالا از مصادیق عدم تحویل کالا به شمار نمی رود، بلکه اصولا بنام خسارت کسری نامیده می شود و اگر بیمه گذار وجھی بابت عدم تحویل کالای خود از شرکتھای کشتیرانی و یا متصدیان حمل دریافت کرده باشد، بیمه گر محق است آنچه را بابت خسارت عدم تحویل به بیمه گذار پرداخته، مسترد دارد. باید اضافه کرد که تعھد شرکتھای کشتیرانی و متصدیان حمل ، براساس شرایط مندرج در بارنامه بسیار محدود و بین ٢٠٠ تا ۵٠٠ دلاربرای ھر بسته است.

 

منبع:

وب سایت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران

 

 
 
|  
  |
دیدگاه کاربران
امکان مشاوره انتخاب خدمات موسسه حسابداری و حسابرسی
دعوت از دوستان
ثبت نام دوره اموزشی
همسو شوید
دوره های اموزشی خدمات بیمه
فایل های صوتی و تصویری اموزش بورس به زبان ساده
کتابخانه اموزشی حسابداری بورس
مقالات اموزشی خدمات بیمه

مشاوره آنلاین

با استفاده از خدمات مشاوره آنلاین مرکز آموزش انتخاب برتر، مسیر خود را برای ارتقاء سطح سواد و دانش مالی و حسابداری هموار نمایید.
این بخش، آماده پاسخگویی به نیازهای شما کاربران گرامی، میباشد.

معرفی کتاب

بیمه های آتش سوزی (مفاهیم، روشها و کاربردها)

بیمه های آتش سوزی (مفاهیم، روشها و کاربردها)

حمید نمکی
  • اشتراک دانش و مهارت مالی و حسابداری
  • قرآن پژوهی مالی و حسابداری
  • شرکت دانش پژوهان مالی فرانگر
  • مرکز مشاوره الکترونیک حسابداری, مالی و سرمایه گذاری
  • توسعه توانمندی و فرصتهای شغلی مالی و حسابداری
  • انتخاب برتر محصولات, خدمات و بازار حسابداری, مالی و...
  • توسعه نگر دانش و مهارت مالی و حسابداری
  • آتیه نگر دانش و سواد مالی مدیران ارشد
  • بهینه نگر دانش و سواد مالی خانواده
  • از دوستان خود دعوت کنید با تیم همسو شوید عضو تیم متفکران شوید
    هدیه مالی تیم متفکران نوین مالی در شبکه اجتماعی